تکنولوژی

جنگ ابری؛ رقابت کشورها برای منابع آبی به حوزه بارورسازی ابرها می رود



مقامات ایرانی چندین سال پیش گفته بودند که کشورهای دیگر در تلاشند کشور را از یکی از منابع اصلی آب خود محروم کنند. اما بحث ساختن سد یا خشک شدن رودخانه ها و چشمه ها نیست. نیویورک تایمز در مقاله ای به اقدامات کشورهایی مانند امارات متحده عربی پرداخته است که با بارورسازی ابرها سعی در بارندگی بیشتر دارند. در سال 2018، همزمان با خشکسالی و افزایش دما، برخی از مقامات ارشد ایران به این نتیجه رسیدند که برخی دیگر آب را از ابرهایشان می‌دزدند. سرلشکر غلامرضا جلالی رئیس سازمان دفاع مقدس در این باره گفت: تیم های مشترک اسرائیل و یکی از کشورهای همسایه ابرهای ورودی به ایران را عقیم می کنند. علاوه بر این با مشکل ابر سرقت و برف زنی نیز مواجه هستیم. تردیدهای ایران با توجه به تیرگی روابطش با کشورهای حوزه خلیج فارس چندان تعجب آور نیست، اما به نظر می رسد هدف اصلی این اقدامات نه سرقت آب، بلکه افزایش بارندگی در مناطق گرم بوده است.در خاورمیانه و شمال آفریقا کشورهایی تلاش برای توسعه مواد شیمیایی و تکنیک های جدید برای دریافت باران بیشتر از ابرها. با توجه به اینکه 12 کشور از 19 کشور این منطقه به طور متوسط ​​کمتر از 25 سانتی متر بارندگی سالانه دارند، حاکمان آنها در تلاش هستند تا منابع آب شیرین خود را به هر طریق ممکن افزایش دهند و بارورسازی ابرها یکی از راه های سریع مقابله با آن محسوب می شود. کشورهایی مانند امارات صدها میلیون دلار سرمایه برای این پروژه ها متعهد شده اند، سایر کشورها نمی خواهند در این مسابقه عقب بمانند و می خواهند مطمئن شوند که سهم خود را از باران خواهند گرفت. با این حال، هنوز تردیدهایی در مورد اینکه آیا این تکنیک می تواند باران کافی تولید کند که ارزش تلاش را داشته باشد، وجود دارد.ایران، مراکش و اتیوپی در حال حاضر برنامه های بارورسازی ابرهای خود را دنبال می کنند. عربستان سعودی و شش کشور از خاورمیانه و شمال آفریقا نیز در این زمینه برنامه هایی دارند. در این سمت از این قاره پهناور، چین بلندپروازانه ترین طرح جهان را برای افزایش بارندگی یا توقف تگرگ در نیمی از کشور دارد. پکن خواهان باریدن ابرها بر روی رودخانه یانگ تسه است که بخش‌هایی از آن خشک شده است. اگرچه بارورسازی ابرها 75 سال است که وجود دارد، کارشناسان می‌گویند علم هنوز کارآمدی این روش را ثابت نکرده است. علاوه بر این، طرفین معتقد نیستند که تخلیه همه ابرها ممکن است برای طرفین هزینه بیشتری در مسیر ابری داشته باشد. طول عمر ابرها، به ویژه ابرهای کومولوس که بیشترین شانس بارندگی را دارند، به ندرت بیش از چند ساعت است. فراتر از آن البته گاهی اوقات ابرها طولانی تر می مانند، اما عمر آنها آنقدر طولانی نیست که حتی در خاورمیانه که فاصله بین کشورها کم است به کشور بعدی برسند امارات متحده عربی، قدرتمندترین کشور منطقه در در زمینه بارورسازی ابرها شبهات کارشناسان را نادیده گرفته و برنامه هایی در دست دارد و اجرایی دارند که هر قطره آب را از ابرها می فشرد. امروزه قدرتمندترین کشور منطقه، امارات متحده عربی است. خانواده سلطنتی این کشور در دهه 1990 متوجه شدند که حفاظت از منابع آب برای آنها به اندازه منابع نفت و گاز اهمیت دارد. اما در سال 2020، این جمعیت به حدود 10 میلیون نفر رسید، بنابراین تقاضا برای آب به طور قابل توجهی افزایش یافت. اکنون هر ساکن امارات روزانه 668 لیتر آب مصرف می کند، در حالی که میانگین جهانی 213 لیتر است. در حال حاضر این رقم توسط فناوری های نمک زدایی آب تامین می شود. اما هزینه ساخت هر یک از این مراکز یک میلیارد دلار یا بیشتر است و مدیریت آن انرژی زیادی می طلبد. عبدالله الماندوس، رئیس مرکز ملی هواشناسی و لرزه شناسی امارات متحده عربی و رئیس پروژه بارورسازی ابرها، می گوید روش فعلی به ویژه در مقایسه با بارورسازی ابرها مقرون به صرفه نیست. این مرکز پس از 20 سال تحقیق و آزمایش، اکنون برنامه پروتکل پروتکل های نظامی پیشرفته خود را تکمیل کرده است. 9 خلبان به صورت چرخشی در حالت آماده باش هستند و به محض اینکه هواشناسان شرایط جوی مناسب در مناطق کوهستانی امارات را پیدا کنند، عملیات خود را آغاز خواهند کرد. این برنامه ها باید بتوانند فوراً شروع به کار کنند زیرا ابرهای مناسب در خاورمیانه به راحتی در دسترس هستند. سایر نقاط جهان یافت نمی شوند. کاپیتان مارک نیومن، خلبان ارشد برنامه بارورسازی ابرها در آفریقای جنوبی می‌گوید: «ما 24 ساعت شبانه‌روز آماده هستیم و 30 تا 40 دقیقه از فرودگاه فاصله داریم. از زمانی که به فرودگاه می رسیم برای پرواز 25 دقیقه طول می کشد.” اگر بیش از یک ابر پذیرنده در آسمان وجود داشته باشد، مرکز بیش از یک هواپیما را به آسمان می فرستد. بارورسازی ابرها چگونه انجام می شود؟ امارات متحده عربی برای لقاح از دو ماده استفاده می کند: ماده ای سنتی از یدید نقره و ماده جدید که توسط دانشگاه خلیفه ابوظبی اختراع شده و از فناوری نانو استفاده می کند.محققان این دانشگاه می گویند این ماده با آب و هوای گرم و خشک خلیج فارس سازگاری بیشتری دارد. خلبانان این مواد را در پایین ابرها تزریق می‌کنند و به آنها اجازه می‌دهند تا ده‌ها هزار پا توسط جریان‌های هوا بالا بروند، سپس در تئوری، ماده بارورکننده که از مولکول‌هایی با رطوبت بالا (قابلیت جذب آب) تشکیل شده است، به بخار تبدیل می‌شود. ذرات آنها به هم می چسبند و ابر ایجاد می کنند. در نهایت آنقدر سنگین می شوند که مانند باران می بارد. دانشمندان ادعا می کنند که کودها هیچ گونه اثرات نامطلوبی بر محیط زیست ندارند، البته از نظر تئوری بیان می شوند. بسیاری از افراد در علم در مورد اثربخشی بارورسازی ابرها تردید دارند. یکی از مشکلات اصلی هواشناسان این است که اندازه گیری و ثبت افزایش بارندگی دشوار یا حتی غیرممکن است. ارزیابی اثربخشی این روش دشوار است.الن روباک، دانشمند جوی در دانشگاه راتگرز و کارشناس ارزیابی آب و هوا روی راسموسن، محقق ارشد و فیزیکدان ابر در مرکز ملی ابر، می‌گوید: «مشکل این است که وقتی ابر را بارور می‌کنید، نمی‌توانید بگویید که باران خواهد بارید یا نه». تحقیقات جوی در بولدر، کلرادو. رایج ترین نوع ابرها در امارات متحده عربی و مناطق اطراف آن است، آنها می توانند به قدری طوفانی به نظر برسند که به راحتی نمی توان تشخیص داد که بارور شدن آنها موثر بوده است یا خیر. بارورسازی ابرها برای اولین بار در سال 1947 توسط دانشمندان شرکت جنرال الکتریک که بر اساس قرارداد با ارتش کار می کردند آغاز شد. آنها در تلاش بودند تا راهی برای یخ زدایی هواپیما در هوای سرد و ایجاد مه برای پنهان کردن نیروهای نظامی پیدا کنند. برخی از این تکنیک‌ها بعدها در ویتنام برای طولانی‌تر کردن فصل باران‌های موسمی و جلوگیری از تامین آسان نیروهای ویتنامی‌ها مورد استفاده قرار گرفت. دانشمندان هنوز در مورد بارورسازی ابرها تردید دارند. همه ابرها پتانسیل تولید باران را ندارند و حتی ابرهایی که ممکن است برای بارور شدن مناسب به نظر برسند ممکن است رطوبت کافی نداشته باشند. چالش دیگر در آب و هوای گرم این است که قطرات باران می توانند قبل از رسیدن به زمین تبخیر شوند. گاهی اوقات تأثیر لقاح می تواند فراتر از انتظارات باشد و منجر به باران یا برف زیاد شود. گاهی اوقات جهت وزش بادها می تواند تغییر کند و ابرها را از جایی که قرار بود باران ببارد دور کند. جیمز فلمینگ، دانشمند جو و مورخ علم در کالج کولبی در مین، ایالات متحده، با اشاره به آزمایش اولیه بارورسازی ابرها، می گوید: «شما می توانید یک ابر را دستکاری کنید، اما نمی توانید به آن بگویید که پس از دستکاری چه کاری انجام دهد. او در Mount Greylag در غرب ماساچوست می‌گوید: «شاید برف می‌بارد، شاید ابرها پراکنده می‌شوند، شاید ارتفاع آن‌ها پایین می‌آیند یا باعث طوفان در بوستون می‌شوند.» ظاهراً این اتفاق در تابستان 2019 در امارات، هنگام لقاح این منجر به ایجاد ابرهای سنگینی در دبی شد که مقامات را مجبور به پمپاژ سیلاب از مناطق مسکونی و دبی مال به خارج از شهر کرد. آقای آلماندوس می گوید روش امارات حداقل 5 درصد افزایش یافته است. میزان بارندگی سالانه اتفاق افتاده است و این رقم باید بیشتر از آن باشد، اما او اذعان می کند که در سال های آینده باید داده های بیشتری جمع آوری شود تا حل شود. آقای آلماندوس در اوایل سال جاری گفت که بارور شدن ابرها همزمان با طوفانی بوده است که طی سه روز 14.2 سانتی متر باران باریده است. o به مدت یک سال دریافت می کند. او نسبت به این روش بسیار خوشبین است و می گوید اگر امارات ابرهای بیشتری داشت، به دلیل مواد نانویی جدیدی که برای بارورسازی ابرها وجود دارد، می توانستند باران بیشتری برای خود تولید کنند، ابرهای اضافی از کجا می آیند؟ الماندوس گفت: «ساختن ابرها کار بسیار دشواری است، اما چه کسی می‌داند، شاید خداوند کسی را برای ما بفرستد که فکر ساختن ابر را در سر داشته باشد». اگر علاقه مند هستید، می توانید این مقاله را با دوستان خود در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید.

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.