تکنولوژی

ارزیابی جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری


ارزیابی این مرکز تحقیقاتی از شاخص جهانی نوآوری نشان می دهد که ایران در بین 132 کشور جهان در رتبه 53 قرار دارد. نهادها، پیچیدگی کسب و کار و زیرساخت ها به عنوان چالش های اصلی نوآوری در کشور ما ذکر شده است. البته رشد انفجاری بورس در سال های 2018 و 2019 نقش بسزایی در ارتقای جایگاه ایران در سال های اخیر داشته است. با توجه به نقش نوآوری در رشد و توسعه اقتصادی کشورها، ارزیابی های مستمری از توسعه نوآوری و چالش های پیش روی آن در سطح جهانی انجام می شود. در همین راستا، مرکز پژوهش های مجلس، روند توسعه نوآوری و جایگاه ایران در جهان را بر اساس «پایگاه اطلاعاتی سازمان جهانی مالکیت فکری» و گزارش «شاخص جهانی نوآوری 2022» ارزیابی کرد. ارزیابی محتوایی از وضعیت ایران نشان می دهد که از سال 2014 روند شاخص جهانی نوآوری ایران رو به بهبود بوده است. کشورمان در سال گذشته با 32.9 امتیاز (از 100 امتیاز) در بین 132 کشور در جایگاه 52 قرار گرفت. سوئیس، آمریکا، سوئد، انگلیس و هلند در رتبه های اول تا پنجم این شاخص قرار دارند. هیات مشورتی مجلس معتقد است ایران شایسته جایگاه بالاتری در شاخص جهانی نوآوری است و باید برای ارتقای نوآوری در کشور تلاش بیشتری کرد. بر اساس عناصر اصلی این شاخص، اگرچه ایران از نظر سرمایه انسانی، بازده خلاق و برون داد دانش و فناوری در وضعیت بدی نیست، اما از نظر نهادها، پیچیدگی کسب و کار و زیرساخت، با بیشترین چالش ها برای نوآوری مواجه است. . ساختار شاخص جهانی نوآوری. شاخص جهانی نوآوری نیز از میانگین ساده این دو زیرشاخص استخراج شده است. جایگاه ایران در زیرشاخص ورودی نوآوری طی سال‌های مذکور رو به افزایش بوده و از رتبه 107 در سال 2014 به رتبه 73 در سال 2022 ارتقا یافته است. بر اساس شاخص جهانی نوآوری، ایران منابع ورودی نوآوری را با نسبت کارآمد به محصولات نوآوری تبدیل می کند. همچنین بر اساس گزارش شاخص جهانی نوآوری 2022، ایران در رتبه 131، سرمایه انسانی با رتبه 54، زیرساخت ها در رتبه 75، پیچیدگی بازار در رتبه یازدهم، پیچیدگی کسب و کار در رتبه 115، دانش و خروجی فناوری در رتبه 50 و خلاق قرار گرفته است. دارای رتبه (33) است. رتبه ماقبل آخر در ارکان «نهادها» ضرورت توجه و تحول جدی در فضای سیاسی، حقوقی و تجاری کشور را نشان می دهد. تغییر رتبه به لطف رشد انفجاری بورس در مجموع رتبه ایران در رکن پیچیدگی بازار تا سال 2020 بسیار نامطلوب بود، اما یک سال بعد با پیشرفت چشمگیر به رتبه 81 رسید و در سال 2022 با جهش بسیار زیاد به رتبه 11 رسید. بیشتر این جهش فوق العاده در این رکن به دلیل افزایش قابل توجه ارزیابی رکن فرعی سرمایه گذاری است، به طوری که در زیر رکن سرمایه گذاری، ایران در سال 2022 به رتبه اول جهان دست یافت. رکن از چهار شاخص مشتق شده است که شامل نسبت سرمایه‌گذاری بازار به تولید ناخالص داخلی، نسبت تعداد سرمایه‌گذاران پرخطر، نسبت تعداد دریافت‌کنندگان سرمایه‌گذاری‌های پرریسک و نسبت ارزش دریافتی با ریسک بالا است. ریسک سرمایه گذاری برای تولید ناخالص داخلی با وجود چنین اقداماتی و وضعیت نه چندان جالب سرمایه گذاری در ایران، چگونه چنین رتبه ای به دست آمد؟ تنها آمار مربوط به نسبت سرمایه گذاری بازار به تولید ناخالص داخلی برای ایران در این شاخص موجود است و رکن فرعی سرمایه گذاری بر اساس این معیار فقط برای ایران محاسبه می شود. این اندازه گیری با محاسبه ارزش بازار قیمت سهم ضرب در تعداد سهام موجود برای شرکت های داخلی پذیرفته شده در بورس به دست می آید. البته صندوق‌های سرمایه‌گذاری واحدهای سرمایه‌گذاری و شرکت‌هایی که تنها هدف آن‌ها نگهداری سهام سایر شرکت‌های بورسی است، مستثنی هستند و این ارقام میانگین پایان سال سه سال اخیر است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که جهش انفجاری پیچیدگی بازار در بیشتر موارد ناشی از افزایش انفجاری قیمت سهام در بورس است که خود ناشی از شرایط ناپایدار اقتصاد کشور است. اگر در سال‌های 2018 و 2019 چنین رشدی در بورس رخ نمی‌داد، امتیاز ایران در این زیرمجموعه و در مجموع کاهش چشمگیری پیدا می‌کرد و جایگاه کشور به میانه‌های این فهرست سقوط می‌کرد. همچنین عدم محاسبه معیارهای سرمایه گذاری با ریسک بالا در این ارزش گذاری کاملاً مؤثر است. بنابراین مسئولان نباید از ارتقای جایگاه ایران خوشحال باشند. کاهش اشتغال در بخش دانش بنیان یکی از نکات قابل تامل در ارکان فرعی شاخص جهانی نوآوری، رکن فرعی دانش‌آموزان است. ارزیابی این رکن بر اساس 5 معیار تعیین می شود که یکی از آنها نرخ اشتغال دانش بنیان است. از سال 2019، این اقدام با کاهش امتیاز همراه بوده است. نسبت اشتغال دانش بنیان درصد اشتغال در خدمات دانش بنیان نسبت به حجم نیروی کار است. یکی از دلایل این کاهش در سال های اخیر افزایش مهاجرت نیروی کار مردم است. مرکز پژوهش‌های مجلس در بخش پایانی گزارش خود بر این باور است که ایران در بخش‌های فرعی دانش‌آفرینی و دارایی‌های نامشهود جایگاه مناسب‌تری نسبت به سایر عناصر فرعی دارد. کشور در زیرمجموعه‌های فعالیت تحقیق و توسعه و تأثیر دانش در جایگاه متوسط ​​قرار دارد. با این حال، جایگاه ایران در عناصر فرعی کارکنان دانش، پیوندهای نوآوری، جذب دانش و انتشار دانش کافی نیست. بنابراین این مرکز خواستار مواردی مانند سیاست‌های تشویقی برای افزایش هزینه‌های بخش خصوصی در تحقیق و توسعه، سیاست‌های حمایت از آموزش در حین کار و آموزش رسمی کارکنان بخش خصوصی و دولتی، تقویت همکاری و ارتباط بین صنعت و دانشگاه، افزایش همکاری‌های بین‌المللی شد. در تحقیق و توسعه در دانشگاه‌ها و صنعت، افزایش حمایت از حقوق مالکیت معنوی و تسهیل انتقال فناوری بین‌المللی باید در دستور کار سیاست‌گذاری قرار گیرد.

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *